Munsell N5 is een neutraal grijs zonder kleurzweem, dat voor het menselijk oog halverwege zwart en wit ligt. Fotografen en filmmakers kennen dezelfde referentie als 18% grijs. Het is de kleur voor ruimtes waar kleur wordt beoordeeld.
Het Munsell-kleursysteem in het kort
De Amerikaanse schilder en docent Albert Munsell ontwikkelde zijn kleursysteem aan het begin van de twintigste eeuw. Hij beschreef elke kleur met drie eigenschappen:
- Hue: de kleurtoon, zoals rood, geel of blauw.
- Value: de helderheid, van 0 (zwart) tot 10 (wit).
- Chroma: de verzadiging, van grijs tot intens gekleurd.
De stappen in het systeem zijn gelijk voor het oog, niet voor een meetinstrument. Een stap van 4 naar 5 ziet er even groot uit als een stap van 7 naar 8.
Wat betekent de code N5?
De N staat voor neutraal: geen hue en geen chroma. Het cijfer is de value. N0 is zwart, N10 is wit, en N5 ligt daar voor het oog tussenin.
Dat midden zit niet waar je het verwacht. Een N5-oppervlak weerkaatst ongeveer 20% van het licht, niet 50%. Ons oog reageert niet lineair op licht: een vlak dat de helft weerkaatst, ziet er al bijna wit uit.
Munsell N5 en 18% grijs
In fotografie en film heet deze referentie 18% grijs, bekend van grijskaarten en lichtmeters. In het Munsell-systeem heet ze N5. In de praktijk worden de twee als hetzelfde middengrijs gebruikt: beide hebben een L* van rond de 50, met a* en b* op nul. Strikt genomen is N5 een fractie lichter, maar dat verschil is alleen te zien als je beide stalen direct naast elkaar houdt.
Belangrijker dan die laatste decimaal in helderheid is dat het grijs echt neutraal is. Een grijs met een lichte blauwe of warme zweem heeft de juiste helderheid, maar is geen referentie.
Wanneer zie je een kleurverschil?
Kleurverschil wordt uitgedrukt in ΔE (Delta E). Als vuistregel geldt:
- Onder 1: niet zichtbaar, ook niet naast elkaar.
- 1 tot 2: zichtbaar voor een geoefend oog, naast elkaar.
- 2 tot 3,5: zichtbaar voor de meeste mensen, naast elkaar.
- Boven 5: duidelijk een andere kleur.
Bij grijs is het oog gevoeliger voor een kleurzweem dan voor een klein verschil in helderheid. Voor een muur is het daarom belangrijker dat a* en b* dicht bij nul liggen dan dat L* op de decimaal klopt.
Hoe neutraal is Grey Paint?
Grey Paint is gemengd op 18% grijs. De laatste meting:
| L* | a* | b* | ΔE | |
|---|---|---|---|---|
| Ideaal 18% grijs | 49,50 | 0 | 0 | 0 |
| Grey Paint | 49,09 | -0,33 | -0,43 | 0,7 |
| Veelverkochte grijskaart | 50,14 | -1,09 | -1,88 | 2,3 |
ΔE is gemeten ten opzichte van ideaal 18% grijs. Met een ΔE van 0,7 is het verschil tussen Grey Paint en ideaal 18% grijs niet zichtbaar. De gemeten grijskaart heeft de juiste helderheid, maar een lichte koele zweem die naast een neutrale referentie te zien is.
Waarom neutraal grijs op de muur?
Je ogen passen zich voortdurend aan de omgeving aan. Staat je scherm voor een gekleurde of te lichte muur, dan corrigeert je brein daarvoor en zie je de kleuren op je scherm anders dan ze zijn. Een neutraal middengrijze muur geeft je ogen een vast referentiepunt.
Daarom is neutraal middengrijs de gangbare keuze in color grading suites, fotostudio's, drukkerijen, ontwerpbureaus en thuisbioscopen.
Kun je het laten mengen bij de bouwmarkt?
In de praktijk valt dat tegen. Mengmachines hebben een marge, en de basisverf verschilt per productie. Het resultaat lijkt neutraal, maar heeft vaak een zweem die je pas ziet naast een echte referentie.
Grey Paint wordt per bestelling vers gemengd en op Lab*-waarden gecontroleerd, zodat de kleur batch na batch gelijk blijft.
Laat een reactie achter